Жалдаушының тіркеуіне байланысты пәтерді жоғалту мүмкін бе?
Тіркеу пәтерге құқық береді ме?
Заңгер Бахыт Касымбековтың айтуынша, тіркеу меншік құқығына ешқандай қатысы жоқ. Меншік иесі адамды тіркеуге де, кез келген уақытта тіркеуден шығаруға да құқылы. Осылайша, уақытша тіркеу рәсімделгеннен кейін де жалдаушы пәтерде үлес алмайды. Мүлікті сату, сыйлау немесе кепілге қою құқығы меншік иесінде қалады.
Жалдаушыға неге тіркеу қажет?
Уақытша тіркеу адамның тұратын жерін растайды және оған қажетті әлеуметтік қызметтер алуға мүмкіндік береді. Мысалы, ол баланы мектепке немесе балабақшаға орналастыру үшін, сондай-ақ емханаға тіркелу үшін қажет болуы мүмкін. Сонымен қатар, нақты тұратын жер туралы мәліметтер миграциялық, құқық қорғау және салық органдарына қажет.
Меншік иесі жалдаушыларды тіркеуге міндетті ме?
Егер меншік иесі пәтерді жалға берсе және онда жалдаушылар тұратын болса, ол олардың тұратын жері бойынша тіркелуін қамтамасыз етуі тиіс. Жалдау кезінде уақытша тіркеу рәсімделеді, ал тұрақты тіркеу бұрынғы мекенжай бойынша сақталады.
Уақытша тіркеу бір айдан бір жылға дейінгі мерзімге рәсімделеді. Егер жалдаушы көшіп, жаңа мекенжай бойынша тіркелсе, бұрынғы тіркеу автоматты түрде тоқтатылады. Егер тіркеу мерзімі аяқталса, ал жалдаушы пәтерде тұра берсе, оны қайта рәсімдеу қажет.
Тіркеудің болмауына қандай айыппұлдар қарастырылған?
Тіркеусіз жалдаушының тұруы үшін айыппұл салынуы мүмкін, бұл меншік иесіне де, жалдаушыға да қатысты.
Меншік иесіне 10 айлық есептік көрсеткіш (АЕК), яғни 43 250 теңге; 20 АЕК, яғни 86 500 теңге, жыл ішінде қайталанған бұзушылық үшін. Егер меншік иесі тіркеуден шығармаған болса, жалдаушының пәтерден шыққаннан кейін, айыппұл 5 АЕК, яғни 21 625 теңге болады.
Жалдаушы үшін келесі айыппұлдар қарастырылған: 7 АЕК, яғни 30 275 теңге; 13 АЕК, яғни 56 225 теңге, жыл ішінде қайталанған бұзушылық үшін.
Маңызды: Астанада және Алматыда тіркеуге шектеу енгізілді — бір адамға пәтердің жалпы алаңының 15 шаршы метрінен кем болмауы тиіс. Мысалы, 30 «шаршы» алаңы бар пәтерде жалпы ереже бойынша екі адам тіркелуі мүмкін. Егер екеуі тіркелсе, үшінші бөтен адамға тіркеуден бас тартылады.
Жалдаушыны қалай тіркеуге болады?
Уақытша тіркеу меншік иесінің келісімімен онлайн рәсімделеді. Ол үшін:
1. Жалдаушы уақытша тіркеу үшін өтініш беруі тиіс.
2. Меншік иесінің ЖСН-ін және тіркеу мерзімін көрсету.
3. Меншік иесі келісімін растауы тиіс.
4. Екі тарап ЭЦП көмегімен өтінішке қол қоюы тиіс.
Қызмет тегін және әдетте 15 минуттан аспайды. Оны электрондық үкімет порталы, eGov Mobile, банктердің қосымшалары немесе Халыққа қызмет көрсету орталығында (ХҚКО) рәсімдеуге болады.
