Қазақстан аграрлық субсидияларды бақылауды күшейтеді

Енді Қазақстан спутниктер, жасанды интеллект және мемлекеттік IT жүйелерін интеграциялау арқылы бақылауды күшейтуді жоспарлап отыр. Бұл мәселе ауыл шаруашылығы статистикасының сенімділігін қамтамасыз ету және мемлекеттік субсидияларды төлеу кезінде бұзушылықтардың алдын алу жөніндегі ведомствоаралық жұмыс тобының алтыншы отырысында талқыланды.

Ауыл шаруашылығы деректерін тексеру нәтижелері.

2024 жылы Ауыл шаруашылығы министрлігінің бастамасымен бірлескен тексеру жүргізілді.

Ауыл шаруашылығы вице-министрі Аманғали Бердалиннің айтуынша, тексеруден кейін статистикалық есептен шығарылған:

2 млн бас ірі қара мал, 3,2 млн бас қой мен ешкі, 3 млн тонна сүт, 1,7 млн тонна картоп, 300 мың тоннадан астам пияз.

Корректировканың ауқымы бастапқы деректердің сапасы ауыл шаруашылығы секторындағы нақты көрініске қаншалықты әсер ететінін көрсетеді.

«Ауыл шаруашылығындағы статистикалық деректердің сенімділігін қамтамасыз ету — мемлекеттік жоспарлау, саланың дамуын болжау тікелей сапасына байланысты болатын негізгі міндеттердің бірі», — деп атап өтті Аманғали Бердалин.

Неліктен статистикадағы қателіктер ақшаға әсер етеді.

Ауыл шаруашылығы статистикасы — бұл тек мал саны немесе жиналған өнім тоннасы емес. Осы деректер негізінде мемлекеттік болжамдар, қолдау бағдарламалары және саланы дамыту жөніндегі шешімдер құрылады.

Ақпараттың сенімділігі субсидияларды бөлу кезінде ерекше маңызға ие. Егер деректер нақты жағдайға сәйкес келмесе, мемлекет бұрмаланған көрініс негізінде қаржылық шешімдер қабылдау қаупіне ұшырайды.

Сондықтан жұмыс тобы тек статистикамен ғана емес, мемлекеттік қолдауды төлеу кезінде бұзушылықтардың алдын алумен де айналысады.

Қазақстан спутниктерді қосады.

Келесі кезең — цифрлық бақылауды күшейту.

Отырыстың қорытындысы бойынша спутниктер арқылы бақылауға алынатын ауыл шаруашылығы дақылдарының тізімін кеңейту туралы шешім қабылданды.

Жерді қашықтықтан зондтау деректерін бірнеше бағытта пайдалануды жоспарлап отыр:

ауыл шаруашылығы деректерін тексеру, өсірілетін дақылдарды мониторингтеу, мемлекеттік субсидияларды бақылау, агрострахование.

Бұл мемлекеттік жүйелерге келіп түсетін мәліметтерді нақты жағдаймен салыстыруға мүмкіндік береді.

Жасанды интеллект ауыл шаруашылығын тексеруге қосылады.

Тағы бір құрал — жасанды интеллект болады.

Бұл жұмысқа С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университетінің ғалымдарын тарту жоспарлануда.

Жасанды интеллект спутниктік деректермен үйлесімде үлкен ақпарат массивтерін талдауды жеделдетуге және дәстүрлі тексеру кезінде анықтау қиын сәйкессіздіктерді анықтауға көмектеседі.

Мемлекеттік базаларды бір-бірімен байланыстыру жоспарлануда.

Бердалин сондай-ақ жеке тексерулерден жүйелі есепке көшу қажеттілігін атап өтті.

Осы мақсатта мемлекеттік IT жүйелерін интеграциялау және ведомствоаралық деректер алмасуды күшейту жоспарлануда.

Отырысқа Ауыл шаруашылығы министрлігінің, Ұлттық статистика бюросының, МИИЦР, «Қазақстан Ғарыш Сапары», АФМ, Жоғары аудиторлық палатаның, Ұлттық қауіпсіздік комитетінің, «Байтерек» холдингінің және ғылыми қауымдастықтың өкілдері қатысты.

Ауыл шаруашылығы секторына не өзгереді.

2024 жылғы тексеру мәселенің ауқымын көрсетті: ресми есептен миллиондаған мал басы мен миллиондаған тонна ауыл шаруашылығы өнімдерін алып тастауға тура келді.

Енді деректерді автоматты түрде өзара тексеруге ставка қойылады. Спутниктік суреттер, жасанды интеллект және біріктірілген мемлекеттік ақпараттық жүйелер расталмаған мәліметтерге тәуелділікті азайтуы тиіс.

Мемлекет үшін бұл бюджеттік қаражатты жоспарлау мен бақылаудың сапасы мәселесі. Адал ауыл шаруашылығы өндірушілері үшін — субсидияларды бөлудің ашықтығы және мемлекеттік қолдаудың сенімсіз деректер негізінде есептелу қаупін азайту.